ส้มโอขาวใหญ่

ส้มโอ  Pomelo

จังหวัดสมุทรสงคราม ถือเป็นแหล่งปลูกส้มโอที่ให้คุณภาพดีและเป็นที่ต้องการของผู้บริโภคเกษตรกรในพื้นที่เริ่มปลูกมาตั้งแต่ ปี ๒๔๗๕ โดยเริ่มจากปลูกแบบสวนหลังบ้าน สวนหลังเตาตาลแพร่ขยายเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน มีพื้นที่มากถึง ๑๒,31๙ ไร่ มีเกษตรกรผู้ปลูกส้มโอจำนวน ๓,๒๔2 ราย ซึ่งส้มโอที่ปลูกในพื้นที่จังหวดสมุทรสงคราม จะมีรสชาติอร่อยกว่าที่อื่นและมีความเป็นอัตลักษณ์ เนื่องจากพื้นที่ของจังหวัด สมุทรสงครามเป็นดินดอนปากแม่น้ำ ซึ่งแร่ธาตุต่างๆ มาตกตะกอนทับถมกัน ประกอบกับมีดินในลักษณะค่อนข้างเหนียว หน้าดินลึก อุดมสมบูรณ์ด้วยอินทรีย์วัตถุและมีลักษณะพื้นที่สามน้ำ คือ ได้รับอิทธิพลน้ำเค็ม น้ำกร่อยและน้ำจืด นอกจากนี้คุณสมบัติของดินในพื้นที่จังหวัดสมุทรสงคราม คือ ชุดดินสมุทรสงคราม จะมีธาตุอาหารโพแตสเซียม (K ) สูง ทำให้ส้มโอมีรสหวานตามธรรมชาติ ความหวานไม่ต่ำกว่า 9 องศาบริ๊กซ์ ปัจจัยดังกล่าว จึงถือได้ว่าเป็นปัจจัยเฉพาะที่มีอยู่ในเขตทั้ง 3 อำเภอของจังหวัดสมุทรสงครามเท่านั้น ทำให้ ส้มโอขาวใหญ่สมุทรสงครามแตกต่างจากพื้นที่อื่นและสร้างชื่อเสียงให้กับจังหวัดมากกว่า 30 ปี ซึ่งปัจจุบัน มีเกษตรกรที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์ GI ทั้งสิ้นจานวน 90 ราย

ส้มโอขาวใหญ่ ซึ่งเป็นพันธุ์ดั้งเดิมของจังหวัดสมุทรสงคราม มีการปลูกกันมานานกว่า 150  ปี มีลักษณะเด่นคือ ไม่มีเมล็ด กุ้งหรือกลีบของเนื้อส้มโอเป็นสีน้ำผึ้ง เป็นที่ชื่นชอบของผู้บริโภคเนื่องจากมีรสชาดอร่อยและโดยพื้นที่พิเศษของเมืองสมุทรสงครามเมืองสามน้ำที่มีเพียง ๓ อำเภอ แต่ในพื้นที่ ๒ อำเภอ คือ อำเภออัมพวา และอำเภอบางคนที ไม่ว่าจะมองไปทางไหนก็จะเห็นแต่ต้นส้มโอด้วยสภาพพื้นดินจังหวัด สมุทรสงครามมีความอุดมสมบูรณ์แบบลักจืดลักเค็มหรือน้ำกร่อยทำให้ส้มโอมีรสชาดดี ประกอบกับจังหวัดสมุทรสงครามให้ความสำคัญกับการปรับปรุงคุณภาพให้เป็นส้มโอปลอดสารพิษ ซึ่งจะปลอดภัยแก่ผู้บริโภค ดังนั้น ในปี 2563  สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดสมุทรสงครามจึงจัดทำระบบฐานข้อมูลส้มโอในการวางแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์รายสินค้าของจังหวัด

ลักษณะทั่วไปของส้มโอ

ส้มโอเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางแตกมีกิ่งก้านสาขาที่เรือนยอด ลำต้นมีสีน้าตาล มีหนามเล็ก ๆ สูงประมาณ 8 เมตร ใบประกอบ มีใบย่อย 1 ใบ แผ่นใบเหมือนมะกรูด คือแบ่งใบเป็น 2 ตอน แต่ขนาดใบใหญ่กว่า ใบหนาแข็ง มีสีเขียวแก่ มีกลิ่นหอมดอกออกเป็นช่อสั้นหรือดอกเดี่ยวตามบริเวณง่ามใบ มีสีขาว ปลายกลีบมนมี 4 กลีบ กลางดอกมี เกสร 20-25 อัน ผลกลมโต บางพันธุ์ตรงขั้วมีจุกสูงขึ้นมาผิวผลเมื่อยังอ่อนมีสีเขียว เมื่อแก่จัดเปลี่ยนเป็นสีเขียวอมเหลืองผิวของผลไม่เรียบ ภายในผลเป็นช่องๆ มีแผ่นบาง ๆ สีขาวกั้นเนื้อให้แยกออกจากกัน เนื้อแต่ละส่วนเรียกวา "กลีบ" มีรสหวานหรือหวานอมเปรี้ยว มีเมล็ดฝังอยู่ ระหว่างเนื้อมากกว่า 1 เมล็ด